Paleoantropolodzy z Niemiec i Hiszpanii opisali szczątki ludzkie odkryte podczas wykopalisk w jaskiniach Reclau Viver i Mollet III, położonych w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego. Kości należały do co najmniej czterech dorosłych mężczyzn, którzy żyli około 27 000–25 000 lat temu, pod koniec okresu graweckiego. Według artykułu opublikowanego w czasopiśmie „Journal of Human Evolution”, znaleziska z tych dwóch stanowisk, zdaniem naukowców, stanowią najwcześniejsze celowe pochówki kromaniończyków odkryte w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego.
W ciągu wielu lat badań archeolodzy odkryli na Półwyspie Iberyjskim liczne stanowiska z górnego paleolitu, związane z anatomicznie współczesnym człowiekiem. Jednak szczątki ludzkie, zwłaszcza pochówki celowe, są rzadkością na stanowiskach w tym regionie datowanych na okres oryniacki i grawecki (około 40 000 do 26 000–24 000 lat temu). Jednym z nielicznych wyjątków jest stanowisko Lagar Velho w Portugalii. W tej jaskini naukowcy odkryli szkielet dziecka pochowanego około 29 400–28 300 lat temu.
Znanych jest kilka innych stanowisk zawierających szczątki ludzkie z tego okresu. Na przykład w katalońskiej gminie Serigna, gdzie odkryto liczne starożytne stanowiska łowców-zbieraczy, między innymi jaskinie Reclau Viver i Mollet III, położone w bliskim sąsiedztwie. Pierwsze wykopaliska zostały przeprowadzone wiele lat temu przez miejscowego lekarza. Oprócz artefaktów, w 1948 roku badacz odkrył w stanowisku Reclau Viver szczątki ludzkie, które zinterpretował jako szczątki Cro-Magnon, ale od dawna uważano je za zaginione. W 1972 roku, w Mollet III, odkopał czaszkę, której wiek paleolityczny potwierdzono datowaniem radiowęglowym nieco ponad dziesięć lat temu.
Joaquim Soler z Uniwersytetu w Gironie, wraz z kolegami z Niemiec i Hiszpanii, poinformował o odkryciu większości szczątków ludzkich i starożytnych artefaktów wykopanych w jaskini Reclau Viver w Muzeum Archeologicznym Banyoles. Ponadto, w latach 2013-2020 archeolodzy przeprowadzili nowe badania w jaskini Mollet III i znaleźli kości datowane na ten sam okres co czaszka.
Среди находок середины прошлого века ученые идентифицировали фрагменты трех бедренных костей, таранную, пяточную, плюсневую кости, фалангу пальца, обломки плечевой кости и нижней челюсти. Для этих находок исследователи получили две радиоуглеродные даты, которые показали, что останки принадлежали людям, жившим около 26,3–25,9 и 25,2–24,5 тысячи лет, то есть в финале граветта. Еще десять элементов скелета ученые обнаружили в пещере Моллет-III, человеческому черепу из которой около 27–26,4 тысячи лет. Среди них: фрагмент правой и почти целая большеберцовая кость, часть бедренной кости, а также небольшие кости кистей и стоп. Для фрагмента большеберцовой кости они получили еще одну радиоуглеродную дату, которая указала на чуть больший возраст, нежели раньше определили для черепа.
По мнению исследователей, в обоих случаях речь идет о преднамеренных захоронениях. В каждой из пещер находились останки как минимум двух взрослых мужчин, на некоторых костях которых ученые заметили следы охры. Кроме того, на то, что это были погребения указало обилие личных украшений, найденных на этих памятниках. Среди прочего, в пещере Реклау-Вивер нашли артефакты из раковин морских моллюсков, 11 подвесок из зубов рыси, предметы из бедренных костей благородного оленя. На памятнике Моллет-III личные украшения, упомянутые исследователями, представлены 12 подвесками из зубов благородного оленя, а также украшениями из раковин моллюсков.
Ученые заключили, что проделанная работа позволила идентифицировать останки как минимум четырех взрослых мужчин, живших в финале граветта. По их данным, это одни из древнейших останков людей современного анатомического вида, найденных на севере Пиренейского полуострова. Более того, в этом регионе, вероятно, это самые древние известные примеры преднамеренных захоронений кроманьонцев.
Рядом с этими пещерами находятся и другие известные археологические памятники, например пещера Арбреда. Недавно ученые сообщили, что обнаружили в ней зубы трех неандертальцев, два из которых жили больше 120 тысяч лет назад, а еще один — между 71 и 44 тысячами лет назад.
