Niemieccy reumatolodzy przeprowadzili badanie obserwacyjne i zidentyfikowali nieznany wcześniej skutek uboczny terapii chorób autoimmunologicznych z użyciem limfocytów z chimerycznymi receptorami antygenowymi. Jest on prawdopodobnie związany z nagłą eliminacją komórek odpornościowych z dotkniętych chorobą tkanek. W większości przypadków powikłanie to ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie z czasem. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The Lancet Rheumatology”.
Technologia chimerycznych receptorów antygenowych komórek T (CAR-T) (opisana szczegółowo w artykule „Chimera vs. Cancer”) została opracowana i jest wykorzystywana głównie w leczeniu nowotworów złośliwych. Największy sukces osiągnięto w leczeniu nowotworów hematologicznych komórek B z użyciem autologicznych komórek CAR-T anty-CD19. W pilotażowych badaniach klinicznych podobne komórki z powodzeniem zastosowano w leczeniu różnych ciężkich chorób autoimmunologicznych (redaktorzy czasopisma „Science”, podobnie jak „Nature”, uznali te eksperymenty za jedno z najważniejszych osiągnięć naukowych 2024 roku). Do najczęstszych działań niepożądanych specyficznych dla tej metody leczenia należą zespół ICANS i inne objawy neurotoksyczności, zespół uwalniania cytokin oraz limfohistiocytoza hemofagocytarna.
Georg Schett z Uniwersytetu Fryderyka Aleksandra w Erlangen i Norymberdze wraz ze współpracownikami przeanalizowali odpowiedzi narządowe na terapię komórkami T CD19-CAR w chorobach autoimmunologicznych w swoich badaniach klinicznych. Analiza objęła 39 pacjentów (mediana wieku 36 lat, 64% kobiet) leczonych w dwóch ośrodkach klinicznych w okresie od marca 2021 do października 2024 roku. Dwudziestu z nich chorowało na toczeń rumieniowaty układowy, 13 na twardzinę układową, a sześciu na idiopatyczną miopatię zapalną.
Po leczeniu zgłoszono 54 miejscowe reakcje toksyczne u 30 pacjentów (77%). Mediana czasu wystąpienia reakcji wyniosła 10 dni po infuzji komórek CAR-T, a mediana czasu trwania 11 dni. Wszystkie te zdarzenia wystąpiły wyłącznie w fazie aplazji limfocytów B i dotyczyły wyłącznie narządów dotkniętych chorobą autoimmunologiczną – najczęściej skóry (35%) i nerek (22%). Większość tych zdarzeń miała stosunkowo łagodny przebieg, a tylko trzy przypadki były ciężkie (wydłużające hospitalizację lub wymagające ponownej hospitalizacji). Wszystkie przebiegły bez powikłań.
Naukowcy nazwali nowy efekt uboczny zespołem toksyczności miejscowych komórek efektorowych układu odpornościowego (LICATS). Uważają, że przejściowa dysfunkcja dotkniętych narządów wynika z miejscowego stanu zapalnego wywołanego masową śmiercią limfocytów B naciekających tkanki. Autorzy uważają, że LICATS należy odróżnić od zespołu uwalniania cytokin podczas badań klinicznych, ponieważ ma on charakter miejscowy, samoistnie ustępuje i nie wymaga wznowienia leczenia immunosupresyjnego.
Wcześniejsza analiza długoterminowych wyników eksperymentalnej terapii komórkami CAR-T potwierdziła wyjątkowo niskie ryzyko rozwoju nowych guzów. Badania kliniczne II fazy wykazały również, że ta metoda leczenia jest dość skuteczna i bezpieczna w warunkach ambulatoryjnych. Jednak główną przyczyną zgonów z przyczyn innych niż nowotwory po terapii CAR-T były infekcje.
