Amerykańscy naukowcy przeprowadzili pilotażowe badania kliniczne i odkryli, że modulator neuroimmunologiczny ibudilast jest nieskuteczny w leczeniu zaburzeń związanych z używaniem alkoholu. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie JAMA Network Open.
Ostatnio coraz więcej dowodów wskazuje na kluczową rolę układu odpornościowego w rozwoju zaburzeń związanych z używaniem alkoholu (AUD). Przewlekłe, nadmierne spożycie alkoholu nasila neurozapalenie, które z kolei wywołuje różne zaburzenia psychiczne i fizyczne. Zatem reakcje immunologiczne i patologiczne używanie alkoholu są ze sobą ściśle powiązane, a układ neuroimmunologiczny jest uważany za ważny potencjalny cel leczenia AUD.
Lara Ray i współpracownicy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles przeprowadzili randomizowane badanie fazy III z podwójnie ślepą próbą, z udziałem 102 pacjentów (średni wiek 44,3 lat; 59,8% mężczyzn) poszukujących ulgi w umiarkowanym lub ciężkim AUD. Zostali oni losowo przydzieleni do grupy otrzymującej placebo lub 50 miligramów ibudilastu dwa razy dziennie przez 12 tygodni.
Lek ten hamuje fosfodiesterazy typu 3, 4 (głównie), 10 i 11, a także czynnik hamujący migrację makrofagów (MIF) i działa jako modulator neuroimmunologiczny, lek rozszerzający oskrzela, rozszerzający naczynia krwionośne i przeciwpłytkowy. W niektórych krajach jest stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej, alergicznego zapalenia spojówek, kataru siennego i zawrotów głowy po udarze niedokrwiennym. Trwają badania nad jego potencjałem w leczeniu stwardnienia rozsianego i uzależnień.
Stwierdzono, że odsetek dni z nadmiernym spożyciem alkoholu nie różnił się istotnie między lekiem aktywnym a placebo (β = 0,06; p = 0,46). Jego stosowanie nie spowodowało również istotnych zmian w poziomach obwodowych markerów stanu zapalnego – czynnika martwicy nowotworów alfa, interleukin 6, 8 i 10 oraz interferonu γ. Profil działań niepożądanych był podobny w grupie głównej i kontrolnej.
Uzyskane dane nie potwierdzają skuteczności stosowania ibudilastu w leczeniu AUD. Niemal jednocześnie Marisa Roberto ze Scripps Research Institute i współpracownicy z USA i Włoch opublikowali w czasopiśmie JCI Insight wyniki badań przedklinicznych innego inhibitora fosfodiesterazy 4, apremilastu, na szczurach. Wyniki te były całkowicie odwrotne, wykazując skuteczność leku w leczeniu AUD i sugerując, że badania nad neuroimmunologiczną modulacją w alkoholizmie na tym się nie kończą.
Wcześniej amerykańscy naukowcy zidentyfikowali sieć sygnalizacji neuroimmunologicznej w mózgu myszy, odpowiedzialną za strach, i wykazali, że substancje psychodeliczne modulują jej aktywność, zmniejszając to uczucie. Obecność podobnego systemu sygnalizacji wykazano również w komórkach ludzkich.
