Francuscy naukowcy przeprowadzili badania kliniczne i odkryli, że wysokie dawki witaminy D znacząco zmniejszają prawdopodobieństwo progresji stwardnienia rozsianego przez co najmniej dwa lata. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The Journal of the American Medical Association”.
Niedobór witaminy D jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju i postępu stwardnienia rozsianego. Jednak dostępne dane dotyczące potencjalnych korzyści z suplementacji witaminą D są niewystarczające i sprzeczne.
Eric Thouvenot z Uniwersytetu Montpellier i współpracownicy przeprowadzili w latach 2013–2023 randomizowane, kontrolowane badanie III fazy z podwójnie ślepą próbą, dotyczące stwardnienia rozsianego D-Lay. Badanie objęło 316 pacjentów w wieku 18–55 lat (mediana 34 lata; 70% kobiet; badanie ukończyło 288 osób) z zespołem klinicznie izolowanej encefalopatii (CIS; pierwszy epizod objawów neurologicznych charakterystycznych dla stwardnienia rozsianego), stężeniem witaminy D w surowicy poniżej 100 nanomoli na mililitr oraz obecnością choroby w badaniu MRI. Połowa uczestników otrzymywała doustnie 100 000 jednostek cholekalcyferolu (aktywnej formy witaminy D) co dwa tygodnie przez dwa lata; druga połowa otrzymywała placebo.
W 24. miesiącu aktywność choroby odnotowano u 60,3% uczestników w grupie głównej w porównaniu z 74,1% w grupie kontrolnej (iloraz szans 0,66; p = 0,004). Mediana czasu do wystąpienia tej aktywności była dłuższa w przypadku cholekalcyferolu: 432 w porównaniu z 224 dniami (p = 0,003). W grupie głównej odnotowano również niższe wskaźniki aktywności choroby w MRI (p = 0,02), nowych zmian w MRI (p = 0,003) i zmian wzmacniających kontrast (p = 0,001). Podobne wyniki uzyskano w analizie podgrupy 247 pacjentów, którzy spełniali zaktualizowane w 2017 roku kryteria diagnostyczne rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego w momencie włączenia do badania. Nie odnotowano żadnych poważnych zdarzeń niepożądanych związanych z leczeniem.
Autorzy podsumowują, że duże dawki witaminy D znacząco redukują aktywność choroby w przypadku CIS i wczesnej postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego i wymagają dalszych badań jako dodatkowa terapia pulsacyjna dużymi dawkami w tej chorobie.
Wcześniej szwedzcy naukowcy przeprowadzili badanie typu „przypadek-kontrola” na populacji i doszli do wniosku, że duża zawartość ryb w diecie pacjentów ze stwardnieniem rozsianym wiąże się z niższym ryzykiem niepełnosprawności i rozwoju choroby do jej najcięższych postaci.
