Rosyjscy naukowcy przeanalizowali DNA czterech członków kultury Fatianowo, która istniała w centralnej Rosji w epoce brązu. Szczątki należały do czterech dorosłych mężczyzn o środkowoeuropejskim pochodzeniu, typowym dla tej społeczności kulturowej. Naukowcy odkryli również, że osoby te łączyło powinowactwo z patogenną bakterią Streptococcus pneumoniae, która może powodować zapalenie płuc i opon mózgowych. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie Stratum Plus.
Do niedawna naukowcy mogli dowiedzieć się o starożytnych chorobach człowieka tylko wtedy, gdy pozostawiły one widoczne ślady na kościach. Jednak współczesne metody pozwalają czasami wykryć infekcje, które w ogóle nie ujawniają się na kościach i rozwijają się zbyt szybko. Dotyczy to w szczególności dżumy, z którą, jak odkryto w ostatnich latach, ludzie zetknęli się ponad pięć tysięcy lat temu. Czasami starożytne szczątki zawierają również DNA innych patogenów, takich jak wirus zapalenia wątroby typu B czy patogen trądu.
Tym razem Asja Engowatowa z Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk, wraz z kolegami z kilku rosyjskich organizacji naukowych, skupiła się na analizie DNA szczątków czterech dorosłych osób, wykopanych na cmentarzysku Wołosowo-Daniłowskim w obwodzie jarosławskim. Stanowisko to jest bardzo dużym kompleksem grobowym datowanym na połowę III–początek II tysiąclecia p.n.e., związanym z kulturą archeologiczną Fatjanowa z epoki brązu.
Wszystkie zbadane szczątki należały do dorosłych mężczyzn, którzy żyli od 20 do 40 lat. W przypadku trzech z nich naukowcy uzyskali datowanie radiowęglowe, wskazujące, że najstarszy osobnik żył około 2500 r. p.n.e., a najpóźniejszy około 2000 r. p.n.e. Mężczyźni najwyraźniej nie byli blisko spokrewnieni, ale zdawali się posiadać tę samą haplogrupę chromosomu Y, R1a1, oraz cztery różne haplogrupy mitochondrialne: U5a1d2a, H2a2a1e, T1a1 i I1a. Stwierdzono, że ich przodkowie byli blisko spokrewnieni z kulturą pucharów dzwonowatych, a także z przedstawicielem kultury preunetyckiej i kilkoma przedstawicielami kultury Sintashta.
Naukowcy przeanalizowali następnie DNA bakterii i wirusów zachowanych w szczątkach tych czterech mężczyzn. Okazało się, że wszystkie próbki zawierały materiał genetyczny bakterii Streptococcus pneumoniae, która może powodować szereg poważnych chorób, w tym zapalenie płuc i zapalenie opon mózgowych. Wcześniejszy przypadek zidentyfikowania tej bakterii w starożytnych znaleziskach pochodzi z Danii, gdzie naukowcy odkryli przeżutą dziegieć brzozowy, mający około 5700 lat. Zachowało się w nim nie tylko DNA ciemnoskórej kobiety o niebieskich oczach, ale także materiał genetyczny drobnoustrojów, w tym paciorkowców i wirusa Epsteina-Barr.
Naukowcy niedawno odkryli DNA dżumy Yersinia w szczątkach starożytnej owcy, odkrytej podczas wykopalisk na słynnym stanowisku archeologicznym Arkaim w Sintashta. Materiał genetyczny bakterii zachował się w kości sprzed prawie czterech tysięcy lat.
