Rada ds. Odpowiedzialnego Odżywiania (CRN), amerykańska organizacja branżowa reprezentująca producentów suplementów diety i produktów odżywczych, wydała oświadczenie ostrzegające rodziców przed niewłaściwym stosowaniem witaminy A w celu zapobiegania odrze u dzieci.
Ciężka odra może powodować niedobór witaminy A, zwłaszcza gdy jej początkowe zasoby w organizmie są niskie. W takich przypadkach witamina A jest stosowana jako terapia wspomagająca. Skuteczność tego podejścia jest na ogół niewielka i wątpliwa w krajach rozwiniętych, gdzie dzieci są stosunkowo dobrze odżywione. Niemniej jednak, idea profilaktycznego działania tej witaminy zyskała popularność wśród wielu rodziców, wspierana przez obecnych urzędników służby zdrowia w USA w związku z gwałtownym wzrostem zachorowań na odrę w tym kraju. Jednocześnie wzrosła liczba doniesień o przedawkowaniu i toksycznych skutkach witaminy A u dzieci, w tym o uszkodzeniu wątroby. Większość z tych dzieci nie jest szczepiona.
W odpowiedzi na tę tendencję, Rada ds. Odpowiedzialnego Żywienia (CRN) wydała oświadczenie, w którym przypomniała, że witamina A jest niezbędnym składnikiem odżywczym dla wzrostu, wzroku, reprodukcji i odporności, ale nie ma dowodów naukowych potwierdzających jej skuteczność w zapobieganiu odrze. Co więcej, jej niewłaściwe stosowanie może mieć niebezpieczne konsekwencje. Nadmierne spożycie tej rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy kumuluje się w wątrobie i powoduje skutki toksyczne, w tym zagrażające życiu.
Górna granica tolerancji na suplementy witaminy A wynosi 3000 mikrogramów dziennie dla dorosłych i znacznie mniej dla dzieci, w zależności od ich wieku. Przekroczenie zalecanych dawek u osób zdrowych jest nieuzasadnione i niebezpieczne. W niektórych przypadkach, w celu wyrównania laboratoryjnie potwierdzonego niedoboru witaminy A, w tym odry, mogą być przepisywane wyższe dawki, ale tylko pod nadzorem lekarza i przez krótki okres.
Andrea Wong, starsza wiceprezes CRN, podkreśliła, że decyzja o podaniu dzieciom jakichkolwiek suplementów witaminowych, zwłaszcza w dużych dawkach, powinna być podejmowana po uzyskaniu świadomej zgody i wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Profilaktyka odry powinna opierać się na sprawdzonych metodach, w tym szczepieniach; suplementacja witaminą A nie jest jej substytutem. Odra to wysoce zakaźna choroba, która może prowadzić do poważnych powikłań, a jej leczenie powinno być stosowane wyłącznie pod nadzorem i kontrolą lekarza.
Problem odry nie ogranicza się do Stanów Zjednoczonych. Niedawno Światowa Organizacja Zdrowia i UNICEF poinformowały, że liczba zachorowań na odrę w Europejskim Regionie WHO podwoiła się, osiągając najwyższy poziom od 1997 roku. Niemal jednocześnie Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób odnotowało 13-krotny wzrost liczby zakażeń w Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym w ciągu jednego roku.
