Japońscy naukowcy zbadali, jak 13 cech zdrowia jamy ustnej wiąże się z ryzykiem niepełnosprawności funkcjonalnej i zgonu. Analiza próby obejmującej prawie 24 000 osób wykazała, że praktycznie wszystkie 13 wskaźników zdrowia jamy ustnej były powiązane z tymi zagrożeniami, ale funkcja żucia miała największy wpływ zarówno na ryzyko zgonu, jak i ryzyko niepełnosprawności. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie „The Lancet Healthy Longevity”.
Szacuje się, że ponad 3,5 miliarda ludzi na całym świecie cierpi na choroby jamy ustnej. Mimo to higiena jamy ustnej jest nadal niedostatecznie reprezentowana w praktyce klinicznej, co skłoniło Światową Organizację Zdrowia do wyznaczenia celu osiągnięcia powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej jamy ustnej do 2030 roku.
W kontekście globalnego starzenia się społeczeństwa, utrzymanie higieny jamy ustnej w podeszłym wieku ma kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowia i długowieczności. Niewłaściwa higiena jamy ustnej może prowadzić do zwiększonego ryzyka zachłystowego zapalenia płuc i choroby Alzheimera. Ponadto problemy ze zdrowiem jamy ustnej wiążą się z pogorszeniem sprawności fizycznej u osób starszych. Jednak istnieje bardzo niewiele szeroko zakrojonych, kompleksowych badań analizujących związek między zdrowiem jamy ustnej a najczęstszymi niepożądanymi skutkami starzenia się – niepełnosprawnością funkcjonalną i zgonem.
Zespół badawczy pod kierownictwem Takafumi Abe z Uniwersytetu Shimane wykorzystał dane uzyskane z badań jamy ustnej osób starszych powyżej 75. roku życia. Oceniono 13 cech zdrowia jamy ustnej: liczbę pozostałych zębów, subiektywną wydajność żucia, obiektywną wydajność żucia, stan tkanek przyzębia, czynnościowe zaburzenia połykania, ruchomość języka, artykulację, higienę jamy ustnej, liczbę zębów z próchnicą, niedopasowanie protez górnych i dolnych, choroby błony śluzowej jamy ustnej oraz suchość w ustach.
W okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2022 r. 24 619 osób poddało się co najmniej jednemu badaniu stanu zdrowia jamy ustnej. Analiza śmiertelności objęła 22 747 osób (9722 mężczyzn i 13 025 kobiet, średni wiek 78,34 lat). Ostateczna analiza niepełnosprawności funkcjonalnej objęła 21 881 osób (9175 mężczyzn i 12 706 kobiet, średni wiek 78,31 lat). Analiza pierwotna wykazała, że wszystkie 13 badanych aspektów zdrowia jamy ustnej wiązało się z ryzykiem zgonu, a 11 z nich (z wyjątkiem patologii błony śluzowej jamy ustnej i suchości w ustach) wiązało się z ryzykiem niepełnosprawności funkcjonalnej.
Dodatkowe obliczenia i szczegółowe analizy wykazały, że trzy aspekty zdrowia jamy ustnej, które mają największy wpływ na upośledzenie czynnościowe, to obiektywna wydajność żucia, stan tkanek przyzębia oraz liczba pozostałych zębów. Związek ze śmiertelnością był najsilniejszy z obiektywną wydajnością żucia, liczbą zębów oraz subiektywną wydajnością żucia.
Zdaniem autorów, zdolność żucia jest obiektywnym czynnikiem wpływającym na zdrowie jamy ustnej, który w szczególności wpływa na ryzyko niepełnosprawności funkcjonalnej i zgonu. Pozwala to na podjęcie działań profilaktycznych ukierunkowanych bezpośrednio na zapobieganie i leczenie zaburzeń narządu żucia.
Wcześniej informowaliśmy o pracach europejskich naukowców, którzy odkryli, że człowiek zużywa około pięć razy mniej energii na żucie niż małpy człekokształtne.
