Badanie przeprowadzone przez norweskich i tajwańskich naukowców wykazało, że u dzieci, których ojcowie przyjmowali metforminę w okresie aktywnej spermatogenezy przed zapłodnieniem, nie występowała większa częstość występowania wad wrodzonych niż u dzieci zdrowych ojców. Co istotne, wcześniejsze badania wykazały związek między stosowaniem metforminy przez ojca a wadami wrodzonymi u dzieci. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The BMJ”.
Częstość występowania cukrzycy typu 2 wśród mężczyzn w wieku rozrodczym rośnie na całym świecie. Cukrzyca może upośledzać płodność u mężczyzn z powodu obniżonej żywotności plemników i zahamowanej produkcji testosteronu. Ponadto otyłość, która często towarzyszy cukrzycy typu 2, upośledza spermatogenezę i zmniejsza płodność.
Metformina jest jednym z głównych leków stosowanych w celu obniżenia poziomu glukozy u pacjentów z cukrzycą typu 2. Hamuje ona produkcję glukozy w wątrobie. Kilka badań na zwierzętach wykazało, że stosowanie metforminy prowadzi do zmniejszenia masy jąder i produkcji plemników. U mężczyzn z cukrzycą typu 2 stosowanie metforminy może obniżać poziom testosteronu i pogarszać jakość nasienia. Niedawne duńskie badanie wykazało, że stosowanie metforminy przed poczęciem u mężczyzn wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia poważnych wad wrodzonych u potomstwa. Jednak badanie to nie uwzględniało odpowiednio samej cukrzycy, jej stopnia nasilenia ani innych czynników ryzyka.
Aby pokonać te ograniczenia, zespół badaczy pod kierownictwem Fei-Yuan Hsiao z Narodowego Uniwersytetu Tajwańskiego i Hedvig Nordeng z Uniwersytetu w Oslo przeprowadził międzynarodowe badanie kohortowe, wykorzystując krajowe bazy danych z Norwegii i Tajwanu, aby ocenić związek między stosowaniem metforminy przez ojca a ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych u potomstwa, biorąc pod uwagę możliwe czynniki zakłócające.
Kohorta norweska obejmowała 2075 ojców, którzy przyjmowali metforminę w okresie przedkoncepcyjnym. Kohorta tajwańska obejmowała 15 276 takich ojców. W porównaniu z ojcami, którzy nie przyjmowali metforminy, ci, którzy ją przyjmowali, byli starsi i częściej chorowali na cukrzycę i inne choroby przewlekłe, zwłaszcza nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemię i choroby psychiczne. Ojcowie ci częściej przyjmowali również inne rodzaje leków hipoglikemizujących, leków sercowo-naczyniowych i leków psychotropowych. Ich partnerki również częściej były starsze, chorowały na cukrzycę i otyłość.
W norweskiej kohorcie wady wrodzone zaobserwowano u 24 041 (3,9%) dzieci ojców, którzy nie przyjmowali metforminy w okresie rozwoju plemników, w porównaniu ze 104 (5%) dziećmi ojców, którzy przyjmowali metforminę (nieskorygowane ryzyko względne 1,29). Podobnie, w kohorcie tajwańskiej ryzyko wad wrodzonych było nieznacznie zwiększone u ojców przyjmujących metforminę (nieskorygowane ryzyko względne 1,08).
Jednak po pełnym uwzględnieniu wszystkich mierzonych czynników zakłócających – roku urodzenia, wieku ojca, stopnia zaawansowania cukrzycy, przewlekłych chorób współistniejących (nadciśnienia tętniczego, hiperlipidemii, chorób psychicznych) oraz stosowania innych leków – skumulowane skorygowane ryzyko wad wrodzonych nie było wyższe niż w kohorcie kontrolnej. Dodatkowa analiza rodzeństwa również nie wykazała zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u ojców stosujących metforminę przed poczęciem.
Wyniki te mogą potencjalnie umożliwić przepisywanie metforminy mężczyznom z cukrzycą planującym ciążę. Jednak ze względu na dwa sprzeczne wyniki różnych badań, konieczne są przeglądy systematyczne i metaanalizy, aby określić bezpieczeństwo stosowania metforminy u mężczyzn z cukrzycą planujących ciążę.
Warto zauważyć, że inne badania wykazały, iż metformina jest bezpieczna dla płodu, gdy matka przyjmuje ją w czasie ciąży.
