Amerykańscy i australijscy naukowcy przeprowadzili randomizowane badania kliniczne i odkryli, że oksybutyran sodu skutecznie łagodzi objawy dysfonii spastycznej u pacjentów, którzy odczuwają ulgę po spożyciu alkoholu. Raport został opublikowany w „Annals of Neurology”.
Dysfonia spastyczna (dystonia krtaniowa) to idiopatyczne zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśni krtani, zazwyczaj podczas mówienia. Powoduje to, że głos staje się napięty, przerywany, chrapliwy lub skrzypiący, co może prowadzić do trudności w komunikacji i kontaktach społecznych, a także problemów psychologicznych o różnym nasileniu. Schorzenie to rozwija się zazwyczaj między 30. a 50. rokiem życia i jest nieco częstsze u kobiet niż u mężczyzn. Leczenie obejmuje wstrzyknięcia toksyny botulinowej do dolnego zwieracza przełyku lub chirurgiczne przecięcie nerwu krtaniowego, ale metody te nie są skuteczne u wszystkich pacjentów i często powodują działania niepożądane. Niektórzy pacjenci zgłaszają jednak zauważalną redukcję skurczów po spożyciu niewielkich ilości alkoholu.
Oksybutyran sodu to sól kwasu gamma-hydroksymasłowego (GHB), który działa jako przenikający do mózgu biochemiczny prekursor hamującego neuroprzekaźnika kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Działa uspokajająco i zwiotczająco, a niektóre efekty w małych dawkach przypominają te wywoływane przez zatrucie alkoholowe. Lek jest stosowany w różnych krajach w różnych wskazaniach i dawkach: doustnie w stosunkowo małych dawkach w przypadku katalepsji i narkolepsji, a także w zespole odstawienia alkoholu; dożylnie w dużych dawkach w krótkotrwałym znieczuleniu lub w celu indukcji znieczulenia.
Kristina Simonyan z Harvard Medical School wraz ze współpracownikami przeprowadziła podwójnie ślepe, randomizowane, kontrolowane placebo, krzyżowe badanie fazy IIb. W badaniu wzięło udział 106 pacjentów (w tym 74 kobiety) z dystonią krtaniową. Średni wiek wynosił 58,6 lat, a średni czas trwania choroby 16 lat. Dziewięćdziesięciu dwóch uczestników otrzymywało wcześniej zastrzyki z toksyny botulinowej, a 23 otrzymywało terapię farmakologiczną (ale nie w trakcie badania).
U wszystkich pacjentów wykonano standaryzowaną próbę prowokacyjną z etanolem w dawce 0,8 grama wódki o mocy 40 proof na każdy litr obliczonej całkowitej objętości wody w organizmie. Efekt oceniano na podstawie liczby pauz charakterystycznych dla choroby w każdym zdaniu, cech głosu, oddechu i drżenia po 15–120 minutach od podania. Zmniejszenie objawów zaobserwowano u 50 uczestników. Następnie pacjentów losowo przydzielono do grup otrzymujących pojedynczą dawkę doustną 1,5 grama oksybutyranu sodu lub placebo, a następnie dawkę przeciwną następnego dnia, a objawy rejestrowano po 40 minutach. Zmiany w stosunku do wartości wyjściowych oceniano za pomocą liniowego modelu efektów mieszanych opartego na ograniczonej metodzie maksymalnego prawdopodobieństwa.
Stwierdzono, że oksybutyran sodu znacząco łagodził objawy (średnio o 40,81%; p = 0,008) u uczestników z pozytywną reakcją na alkohol, natomiast efekt był nieistotny statystycznie u osób bez reakcji (p = 0,42). Działanie leku stopniowo ustępowało w ciągu 300 minut, bez efektu odbicia. Funkcje poznawcze, tendencje samobójcze i parametry życiowe pozostały bez zmian; główne działania niepożądane obejmowały łagodne zawroty głowy, nudności i senność.
Zatem oksybutyran sodu może przynieść klinicznie istotną poprawę w subpopulacji pacjentów z dystonią spastyczną wrażliwą na alkohol i stać się pierwszym patofizjologicznie istotnym lekiem doustnym w jej leczeniu. Autorzy prowadzą obecnie badania kliniczne III fazy.
Wcześniej amerykańscy naukowcy wyhodowali model strun głosowych z ludzkich indukowanych pluripotentnych komórek macierzystych, które były zdolne do wytwarzania dźwięków, a nawet reagowania na dym tytoniowy.
