Prospektywne badanie kohortowe przeprowadzone przez szwedzkich naukowców wykazało, że picie ponad 1,5 szklanki mleka dziennie zwiększa ryzyko choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego u kobiet. Średnio wypicie dwóch szklanek mleka zwiększało to ryzyko o pięć procent, a wypicie czterech szklanek o 21 procent. Mężczyźni nie byli narażeni na zwiększone ryzyko chorób serca z powodu spożycia mleka. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie BMC Medicine.
Powszechnie wiadomo, że zdrowa dieta jest ważna dla zapobiegania chorobom układu krążenia. Istnieje jednak niepewność co do wpływu produktów mlecznych na ryzyko choroby wieńcowej (CHD). Różne badania wykazały, że mleko pełne i fermentowane produkty mleczne mogą mieć różny wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego. Co więcej, wzorce spożycia różnych produktów mlecznych uległy znacznym zmianom w ciągu ostatniego półwiecza: w wielu krajach spożycie mleka pełnego spadło średnio, podczas gdy spożycie fermentowanych produktów mlecznych wzrosło.
Aby rzucić światło na tę kwestię, zespół badawczy pod kierownictwem Karla Michaëlssona z Uniwersytetu w Uppsali wykorzystał dane z dwóch dużych szwedzkich kohort populacyjnych kobiet i mężczyzn, aby ocenić ryzyko choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego związane ze spożyciem mleka pełnego i fermentowanych produktów mlecznych. Łączna próba badawcza obejmowała 100 775 osób.
Średnie spożycie mleka wynosiło 240 mililitrów dziennie u kobiet i 290 mililitrów dziennie u mężczyzn. Około 9% kobiet i 15% mężczyzn zadeklarowało spożycie ponad 600 mililitrów mleka dziennie. W porównaniu z grupą o niskim spożyciu, kobiety i mężczyźni spożywający duże ilości pełnego mleka charakteryzowali się średnio wyższym spożyciem kalorii, większą ilością czerwonego mięsa, nieco wyższym wskaźnikiem masy ciała (BMI), niższym poziomem wykształcenia i niższym spożyciem alkoholu.
Po uwzględnieniu różnych zmiennych towarzyszących, spożycie pełnego mleka było dodatnio związane z wyższym ryzykiem choroby wieńcowej tylko u kobiet (p = 0,01). Większe spożycie mleka wiązało się z wyższym ryzykiem przy spożyciu powyżej 300 mililitrów mleka dziennie. W porównaniu ze 100 mililitrami mleka dziennie, 400 mililitrów (dwie szklanki dziennie) zwiększało ryzyko choroby wieńcowej o 5%, 600 mililitrów (trzy szklanki) o 12%, a 800 mililitrów (cztery szklanki dziennie) o 21%, niezależnie od zawartości tłuszczu w mleku. Podobne zależności zaobserwowano w przypadku zawału mięśnia sercowego. U mężczyzn zwiększone spożycie pełnego mleka nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem choroby wieńcowej.
Chociaż modele uwzględniające wiek sugerowały zmniejszone ryzyko choroby wieńcowej lub zawału mięśnia sercowego w związku ze spożyciem fermentowanych produktów mlecznych, po dostosowaniu wieloczynnikowym nie stwierdzono związku ani u kobiet, ani u mężczyzn. Analiza zastępowania 200 mililitrów mleka pełnego dziennie fermentowanymi produktami mlecznymi wykazała jednak, że ryzyko choroby wieńcowej zmniejszyło się o pięć procent u kobiet i trzy procent u mężczyzn. Spośród 276 analizowanych białek kardiometabolicznych, dwa były konsekwentnie związane ze spożyciem mleka pełnego: enzym konwertujący angiotensynę 2 i czynnik wzrostu fibroblastów 21. Poziom enzymu konwertującego angiotensynę 2 u kobiet wzrastał wraz ze wzrostem spożycia mleka, podczas gdy stężenie czynnika wzrostu fibroblastów 21 malało.
Według naukowców istnieje bezpośredni związek między spożyciem ponad 300 mililitrów pełnego mleka o dowolnej zawartości tłuszczu a zwiększonym ryzykiem choroby wieńcowej u kobiet. Związek ten jest najwyraźniej pośredniczony przez dwa związki: enzym konwertujący angiotensynę 2 i czynnik wzrostu fibroblastów 21. Dane te mogą być istotne w opracowaniu diet profilaktycznych dla pacjentów z wysokim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Wcześniej informowaliśmy, że mleko roślinne zawiera mniej fosforu, magnezu, cynku i selenu niż mleko krowie.
