Paleogenetycy przeanalizowali DNA dwójki noworodków, których szczątki znaleziono podczas wykopalisk na Zachodnim Wzgórzu w Çatalhöyük. Naukowcy doszli do wniosku, że dzieci te, żyjące na początku szóstego tysiąclecia p.n.e., nie były blisko spokrewnione, mimo że zostały pochowane pod podłogą tego samego domu. Preprint badania jest dostępny na stronie bioRxiv.org.
W tureckiej prowincji Konya znajduje się jedno z najsłynniejszych stanowisk archeologicznych z okresu neolitu i chalkolitu – Çatalhöyük. Do dziś przetrwało ono w formie dwóch kopców (wschodniego i zachodniego), które kryją wielowarstwowe pozostałości osadnictwa istniejącego między 7100 a 5600 rokiem p.n.e. W trakcie wieloletnich wykopalisk, rozpoczętych w połowie ubiegłego wieku, archeolodzy odkryli ruiny licznych domów zbudowanych z cegły mułowej i drewna, których ściany i podłogi zdobiły malowidła i rzeźbione wizerunki. Szczątki licznych mieszkańców osady były często pogrzebane pod podłogami i platformami tych budowli (więcej na ten temat w artykule „Pani z Podwójnej Góry”).
W ostatnich latach szczątki mieszkańców Çatalhöyük sporadycznie stawały się przedmiotem badań paleogenicznych. Naukowcy koncentrowali się jednak głównie na kościach i zębach znalezionych na starszym Wzgórzu Wschodnim. Ayça Doğu z Uniwersytetu Technicznego Bliskiego Wschodu przedstawiła wyniki analizy DNA dwóch osób ze Wzgórza Zachodniego, gdzie podczas wykopalisk archeolodzy odkryli szczątki dwójki noworodków, żyjących między 6000 a 5700 r. p.n.e., czyli we wczesnym chalkolicie.
Paleogenetycy zsekwencjonowali genomy dzieci na małej głębokości i ustalili, że były to dwie dziewczynki. Pomimo że ich szczątki zostały pochowane pod podłogą tego samego domu, analiza DNA wykazała, że nie były blisko spokrewnione – a przynajmniej nie były kuzynkami ani bliższymi krewnymi. Naukowcy zauważyli to już wcześniej, analizując genomy mieszkańców East Hill.
Poprzednie badania wykazały, że pula genów populacji centralnej Anatolii uległa znaczącym zmianom w szóstym tysiącleciu p.n.e. W tym czasie nastąpił przepływ genów z populacji bardziej wschodnich, prawdopodobnie zamieszkujących Kaukaz, Górną Mezopotamię lub Zagros. Jednak genomy dzieci z Zachodniego Wzgórza w Çatalhöyük nie zawierały tej „wschodniej” domieszki i były podobne do genomów mieszkańców Wschodniego Wzgórza, którzy żyli w epoce neolitu. Naukowcy uważają, że albo przepływ genów z populacji wschodnich dotarł do Centralnej Anatolii po śmierci tych dzieci, albo populacja Çatalhöyük pozostała odizolowana. Inne genomy z początku szóstego tysiąclecia z tego regionu mogą przynieść odpowiedź na to pytanie.
Badania w Çatalhöyük trwają, a naukowcy okresowo donoszą o nowych odkryciach. Na przykład, na początku tego roku informowaliśmy o odkryciu w tym miejscu chleba sprzed 8600 lat, a w zeszłym roku o fragmentach liny i tkanin wykonanych z włókien łykowych.
