„FLAV-27 to innowacyjne i obiecujące podejście do leczenia choroby Alzheimera, które może potencjalnie modyfikować przebieg tej choroby, ponieważ nie tylko oddziałuje na jej objawy lub pojedynczy biomarker patologiczny, ale także bezpośrednio oddziałuje na leżące u jej podstaw mechanizmy molekularne” – powiedziała Aina Bellver, badaczka z Uniwersytetu w Barcelonie i pierwsza autorka artykułu.
FLAV-27 to pierwszy inhibitor enzymu G9a, kluczowego regulatora, który normalnie „wyłącza” geny ważne dla rozwoju neuronów, plastyczności synaptycznej i konsolidacji pamięci. W chorobie Alzheimera proces ten ulega zaburzeniu. Blokując G9a, lek przywraca prawidłowe funkcjonowanie neuronów.
W eksperymentach na różnych modelach, od hodowli komórkowych po myszy, leczenie przy użyciu FLAV-27 nie tylko obniżyło poziom klasycznych markerów choroby (beta-amyloidu i fosforylowanego białka tau), ale także doprowadziło do powrotu do zdrowia funkcjonalnego: poprawy pamięci krótkotrwałej i długotrwałej, pamięci przestrzennej i zachowań społecznych.
Naukowcy zidentyfikowali również biomarkery we krwi (H3K9me2, SMOC1, p-tau181), które korelują z ciężkością choroby i powrotem do normy po leczeniu. Pozwoli to w przyszłych badaniach klinicznych na selekcję pacjentów za pomocą prostego badania krwi i monitorowanie skuteczności terapii.
Odkrycia potwierdzają, że zaburzenia epigenetyczne nie są jedynie efektem ubocznym, ale kluczowym mechanizmem łączącym leżące u podstaw procesy patologiczne w chorobie Alzheimera. W ten sposób badanie otwiera drogę do nowej klasy leków etiotropowych, które modyfikują przebieg choroby, jak czytamy w komunikacie prasowym.
Kolejnym etapem są badania toksykologiczne i przygotowanie do badań klinicznych na ludziach. Komercjalizacją zajmie się Flavii Therapeutics, firma założona w 2025 roku na Uniwersytecie Barcelońskim, która posiada wyłączną licencję na FLAV-27.
Ponad dekadę temu naukowcy odkryli w neuronach strukturę „szkieletową”, którą do tej pory uważano za pasywną strukturę podporową. Niedawne badanie wykazało, że struktura ta wcale nie jest pasywna, lecz działa raczej jako strażnik, pomagając zapobiegać agregacji blaszek białkowych w mózgu.
