Niemieccy, hiszpańscy, czescy i szwajcarscy naukowcy poinformowali o zakończeniu II fazy badań klinicznych nad przeciwciałami monoklonalnymi w rehabilitacji pacjentów z urazami rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym. Ogólnie rzecz biorąc, lek nie wykazał znaczącej skuteczności, ale uczestnicy z częściową utratą funkcji motorycznych wykazali potencjalne korzyści, które uzasadniają dalsze badania z uwzględnieniem modyfikacji dawkowania. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The Lancet Neurology”.
Po uszkodzeniu rdzenia kręgowego włókna nerwowe w jego obrębie nie regenerują się, co prowadzi do trwałego ruchu i zaburzeń czucia poniżej miejsca urazu. Urazy kręgosłupa szyjnego mają najpoważniejsze konsekwencje, upośledzając funkcje zarówno kończyn dolnych, jak i górnych. Niepowodzenie regeneracji włókien nerwowych po urazie jest w dużej mierze spowodowane hamowaniem przez cząsteczki endogenne. Jednym z najważniejszych inhibitorów jest Nogo-A, izoforma białka błonowego retikulonu-4 (Nogo), powszechnie występującego w osłonkach mielinowych włókien nerwowych.
Eksperymentalne monoklonalne przeciwciało anty-Nogo-A NG101 (ATI355) wykazało wysoką aktywność neutralizującą zarówno w eksperymentach in vitro, jak i in vivo, wspomagając częściowy powrót sprawności ruchowej po urazie rdzenia kręgowego u gryzoni i naczelnych. Badania kliniczne fazy I potwierdziły jego zadowalającą tolerancję i profil bezpieczeństwa.
Norbert Weidner ze Szpitala Uniwersyteckiego w Heidelbergu wraz ze współpracownikami przeprowadził podwójnie ślepe, randomizowane badanie fazy 2b z grupą kontrolną otrzymującą placebo w 13 klinikach w Niemczech, Hiszpanii, Czechach i Szwajcarii. Do badania włączono 126 pacjentów w wieku 18–70 lat z ostrym (4–28 dni po urazie) urazem kręgosłupa szyjnego z całkowitą lub częściową utratą funkcji motorycznych. Zakres urazu określono za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) oraz analizy płynu mózgowo-rdzeniowego pod kątem obecności łańcuchów lekkich neurofilamentów (NfL).
Dokonując wyboru uczestników, autorzy zastosowali obiektywną rekurencyjną analizę częściową, aby wykluczyć osoby, u których oczekiwano powrotu pełnej sprawności ruchowej w ciągu najbliższych sześciu miesięcy (ponieważ lek prawdopodobnie nie przyniesie im żadnych korzyści). Siedemdziesięciu ośmiu pacjentów, począwszy od 28. dnia po urazie, otrzymało sześć dokanałowych iniekcji 45 miligramów NG101 w odstępach pięciodniowych, oprócz standardowego leczenia; pozostałych 48 pacjentów otrzymywało placebo zgodnie z tym samym schematem leczenia. Pierwszorzędowym punktem końcowym była sprawność ruchowa kończyn górnych, mierzona za pomocą skali UEMS, sześć miesięcy po urazie.
Średnio nie zaobserwowano statystycznie istotnych różnic między grupami w odniesieniu do głównego punktu końcowego, zmian w obrazowaniu MRI ani stężeń NfL. Częstość występowania zdarzeń niepożądanych (najczęściej infekcji), w tym ciężkich, również była porównywalna. Ponadto analiza podgrup wykazała, że w kohortach obejmujących wyłącznie pacjentów z częściową utratą funkcji motorycznych, efekt leczenia był istotny: poprawa w skali UEMS wyniosła 4,40 punktu (95% przedział ufności 1,32–7,47), a w skali samoopieki SCIM 4,16 punktu (95% przedział ufności 1,95–6,36).
Wśród tych uczestników, 18% osób otrzymujących aktywne leczenie znajdowało się w kategorii najmniej niezależnej w skali SCIM w 168. dniu badania, w porównaniu z 32% otrzymujących placebo, a 45% w kategorii najbardziej niezależnej, w porównaniu z 28%. Analiza właściwości farmakokinetycznych NG101 wykazała, że jego okres półtrwania w płynie mózgowo-rdzeniowym jest stosunkowo krótki, wynoszący około 10–11 godzin, co uniemożliwia osiągnięcie stężenia stacjonarnego przy zastosowaniu stosowanego schematu leczenia.
Autorzy badania, biorąc pod uwagę uzyskane dane, doszli do wniosku, że sensowne jest kontynuowanie badań nad lekiem u chorych z częściową utratą funkcji motorycznych po dostosowaniu schematu dawkowania w oparciu o zidentyfikowane dane farmakokinetyczne.
Wcześniej amerykańscy i szwajcarscy naukowcy z powodzeniem ukierunkowali regenerację uszkodzonych aksonów i przywrócili zdolność chodzenia u myszy po całkowitym przecięciu rdzenia kręgowego w dolnym odcinku piersiowym. Myszy wykazywały również poprawę po podaniu nanocząsteczek polilaktydu i glikolidu. Inne podejścia eksperymentalne obejmują wykorzystanie komórek macierzystych i interfejsów neuronalnych.
